Kasteel Ruurlo en de Monumentenwacht Gelderland: Een kijkje achter de schermen
Onze collega Heidy vertelt graag over haar ervaring
"Afgelopen dinsdag mocht ik een dag meelopen tijdens een inspectie met de Monumentenwacht.
In kasteel Ruurlo is museum MORE gehuisvest. Het kasteel maakt deel uit van de historische buitenplaats Ruurlo, een rijksmonumentencomplex. De beschermde bebouwing van het complex bestaat uit een kasteel, een koetshuis en een watermolen. Vanwege de grootte van het complex hebben we deze dag voornamelijk naar het kasteel gekeken tijdens de inspectie.
De inspectie is een bouwkundige keuring die de onderhoudstoestand in kaart brengt. Bij dit complex vindt de inspectie jaarlijks plaats. Zowel de buiten- als de binnenkant werd grondig gecontroleerd. Als erfgoedadviseur kijk ik voornamelijk naar de erfgoedwaarden in een pand, tijdens de inspectie kijk je dus juist naar de bouwkundige aspecten, dat is een heel andere invalshoek. Door nu met een andere bril te kijken naar een gebouw, heb ik heel andere dingen gezien en geleerd die ook van waarde zijn voor mijn kennis als erfgoedadviseur.
Zo heb ik ‘in het echt’ kunnen zien hoe gedeeltes van een houten constructies en kozijnen in het verleden gerepareerd zijn geweest en hoe men is omgegaan met de aanwezigheid van houtworm en de bonte knaagkever. Daarnaast leerde ik waar op gelet wordt tijdens een inspectie, onder andere aansluitingen van zink, lood, houtwerk van constructies en schilderwerk van kozijnen. Ook ervoer ik bijvoorbeeld dat het echt van belang is waar de dakhaken zich bevinden, zodat de monumentenwachters veilig hun werk op de hoge daken kunnen doen. Naast inspectie nemen ze ook gelijk onderhoud mee: goten worden schoongemaakt en kapotte dakpannen vervangen. Het was voor mij voor het eerst dat ik, met een veiligheidsharnas aan, op het dak van een kasteel ben geweest. Hier mocht ik een kapotte dakpan vervangen door een pan die nog in voorraad aanwezig was in het kasteel. Het ging om een geglazuurde oude holle pan, een prachtige pan, maar het kostte mij (als onervarene) even wat schuiven totdat deze pan netjes op z’n plek zat.
Om het kasteel loopt een gracht, dat maakt inspectie (maar ook onderhoud) aan de buiten wat lastiger. De monumentenwachters hebben een bus waar allerlei gereedschap en materiaal in ligt, om het een en andere te repareren. Ook hadden ze een drone mee. De drone werd ingezet om de plekken te bekijken waar we niet dichtbij genoeg konden komen, heel handig! Ook is de bus voorzien van een bureautje waar de monumentenwachters bijvoorbeeld hun inspectierapporten kunnen doornemen of aanpassen aan de hand van de nieuwe inspectie.
Het was een leuke, leerzame dag: vriendelijke monumentenwachters en een prachtig gebouw waar ik veel heb mogen zien!"
