Project in de Kijker: De Erftransformatie van Koldeweij 9, Doesburg

Een plek met diepe historische wortels

Wij lichten graag een bijzonder project uit, namelijk: de erftransformatie van een terrein met een oude boerderijwoning aan de Koldeweij 9 in Doesburg. Dit project brengt geschiedenis, moderniteit en landschappelijke kwaliteit samen in een herontwikkeling die het karakter van de plek respecteert én toekomstbestendig maakt.

Op historische kaarten en in schriftelijke bronnen vanaf de zestiende eeuw wordt het gebied rond Koldeweij 9 al genoemd: 'Het stedeken, die kerck van Angerloe toebehorende, liggende bij die Koldewey'. De eerste concrete aanwijzing voor de huidige bebouwing komt uit kadastrale gegevens van rond 1832. De oorspronkelijke boerderij groeide uit tot een krukhuis in de jaren ’70, waarbij de historische hoofdvorm grotendeels verloren ging. Toch blijft de plek een tastbare herinnering aan het agrarische verleden van de regio.

Een moderne erfbeleving
De erftransformatie van Koldeweij 9 omvat de nieuwbouw van verschillende volumes in een ensemblewerking, passend binnen de schaal van een traditioneel boerenerf, maar met een eigentijdse uitstraling. Door te werken met losse, kleinschalige massa’s ontstaat er een moderne interpretatie van het erf, met oog voor zichtlijnen, landschappelijke inpassing en de relatie met toekomstige functies, zoals een camping op het achterterrein.

Het ontwerp bevat duidelijke hoofd- en bijgebouwen, waarbij de oriëntatie van de woning parallel aan het dijklichaam bijdraagt aan een natuurlijke inpassing in het landschap. Fragmentatie van de volumes zorgt voor lucht, licht en ruimte tussen de gebouwen, terwijl harde erfgrenzen plaatsmaken voor groene overgangen en zachte contouren.

Het plan in ontwikkeling: van uitgangspunt naar ontwerp
Tijdens verschillende ateliersessies en sparringmomenten tussen de initiatiefnemer en diens architect Studio dot NL & Het Fundament, de gemeente en het Gelders Genootschap zijn belangrijke inhoudelijke stappen gezet. Op basis van deze gesprekken is het plan verder verfijnd en aangepast. De volgende uitgangspunten kwamen daarbij centraal te staan:

• Kleinschalige erfbeleving door diverse losse wooncomponenten met duidelijke onderlinge relaties.
• Landschap over verharding, met natuurlijke materialen, groen als hoofdstructuur en minimale verharding in openbare ruimte.
• Verankering van volumes aan de groenstructuur, wat de natuurlijke overgang tussen bebouwing en landschap versterkt.
• Groene wanden in plaats van harde erfafscheidingen, waarmee de landschappelijke sfeer wordt behouden.
• Zorgvuldige overgangen van openbaar naar privé, zoals met een trapsgewijze entree.
• Behouden van de erf-typologie met aandacht voor schaal, herkenning en samenhang.

Het oorspronkelijke plan bevatte te veel losse volumes die onvoldoende aansloten op het thema ‘boerenerf’, wat in de ateliersessies ter discussie werd gesteld. Door de dialoog werd de samenhang in het plan versterkt en zijn meer duidelijke verwijzingen naar de historische boerderijtypologie aangebracht.

Samenwerking als sleutel
Het succes van dit project is mede te danken aan de intensieve samenwerking tussen initiatiefnemers, architecten, gemeente en de adviseurs van het Gelders Genootschap. Tijdens de ateliersessies werd gemeentelijk beleid – dat sturend is voor onze advisering – als uitgangspunt genomen. Onze rol is niet alleen toetsend, maar juist meedenkend en richtinggevend, op zoek naar kwaliteit binnen de beleidskaders.

Door in een vroeg stadium aan tafel te zitten, ontstaat ruimte om alternatieven te bespreken, kaders te vertalen naar concrete ontwerpkeuzes, en het gesprek aan te gaan over samenhang en ruimtelijke kwaliteit. Deze manier van werken – met een open houding, ruimte voor aanpassing en gezamenlijke doelgerichtheid – werkt goed en is voor herhaling vatbaar.

Historie en toekomst in balans
Met deze erftransformatie wordt een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan de rijke geschiedenis van Koldeweij 9. Het resultaat is een zorgvuldig afgewogen ontwerp dat het verleden eert, het landschap versterkt en ruimte biedt aan eigentijdse woonkwaliteit. Complimenten aan de betrokkenen voor hun inzet, visie en het gezamenlijke eindresultaat.