Apeldoorn stuurt bewust op ruimtelijke kwaliteit

Al zelf schetsend, stuurt gemeente Apeldoorn heel bewust op ruimtelijke kwaliteit, vertelde stadsbouwmeester Jaap Gräber tijdens de kennisdag. Inzoomend op de binnenstad en aangrenzende Spoorzone en Kanaalzone, illustreerde hij de Apeldoornse aanpak. “Wij hebben tekenen voorop gezet.”

Apeldoorn is zo groen en royaal opgezet, je zou denken: blijf ervan af”, begon stadsbouwmeester Jaap Gräber zijn lezing. “Maar dat kan natuurlijk niet. Ook bij ons moeten er veel woningen bij komen.”

Omgevingsvisie: bouwen in de bestaande stad

Apeldoorn maakte een Omgevingsvisie, waarin onder meer staat dat twee-derde van de nieuwe woningen in de bestaande stad worden gebouwd, dat minimaal de helft daarvan sociale huur of koop moet zijn en dat ‘vergroenen’ mogelijk wordt door ook meer in de hoogte te gaan.

Woest aantrekkelijk

De gemeente focust op de binnenstad, dat transformeert naar stadspark, op de Spoorzone waar wonen, werken en onderwijs wordt gecombineerd, en op de verdere ontwikkeling van de Kanaalzone, waar veel woningen bij komen.

Inzoomend op die stadsdelen, legde Jaap uit dat de duidelijke keuzes die in de Omgevingsvisie zijn gemaakt, helpen om ruimtelijke kwaliteit te bewaken. Of, in Apeldoornse termen: hoe houden we onze stad ‘woest aantrekkelijk’?

Routekaart en uitvoeringsagenda

Vanuit de Omgevingsvisie werd een routekaart gemaakt op weg naar 2040, waarin per zone/gebied de woningbouwaanpak staat. Daaraan is een uitvoeringsagenda gekoppeld, waarin alle projecten staan waaraan wordt gewerkt. Naast woningbouw gaat het dan bijvoorbeeld ook om de (her)inrichting van de openbare ruimte. “Zo bewaken we de samenhang en dat biedt ontwikkelaars ook overzicht.”

Verdichten en vergroenen

“Voor elke bouwontwikkeling geldt dat we zo’n veertig procent bebouwen en dus flink verdichten - door bijvoorbeeld meer in de hoogte te bouwen – om een betekenisvolle groene plek terug te krijgen”, lichtte Jaap toe. En al die ‘groene plekken’ worden verbonden, zodat een groen netwerk ontstaat dat verschillende (bouw)plekken verbindt. “Zo ontstaan ook nieuwe routes en functies. En we voorkomen dat losse eilanden ontstaan.”

Zelf kaarten maken

Om aan ontwikkelaars en initiatiefnemers duidelijk te maken vanuit welke visie Apeldoorn de stad verder wil ontwikkelen, maakte Jaap met zijn team van onder anderen stedenbouwers en ‘landschappers’ zelf concrete ambitiekaarten. Die hangen ook in de kantoren van de Apeldoornse bestuurders. “Je moet uitleggen en laten zien wat je voor ogen hebt.”

Kwaliteit toevoegen

Leg je die toekomstschetsen naast oudere kaarten van Apeldoorn, dan wordt duidelijk dat Apeldoorn met de huidige ontwikkelingsplannen anno nu bestaande structuren krachtiger maakt én nieuwe, groene ruimtelijke kwaliteit toevoegt. De praktijk leert dat ontwikkelaars goed uit de voeten kunnen met die nieuwe concrete ambitiekaarten.

Luxepositie

De kennisdagbezoekers reageerden positief op de Apeldoornse aanpak en hadden allerlei vragen over parkeren, mobiliteit, participatie. En wat te doen als je als kleinere gemeente geen stedenbouwers en landschapsarchitecten in huis hebt? “Het is inderdaad luxe dat we als grotere gemeente zelf kunnen investeren in eigen kennisopbouw”, reageerde Jaap. “Door ons voorwerk gaan gesprekken met ontwikkelaars makkelijker en hoeven we later minder tijd te besteden aan de begeleiding. Bovendien: uitbesteden levert óók werk op. Onze ervaring is: al schetsend krijg je het ontwikkelingsproces snel aan de gang.”