De kracht van een visueel rapport: aantrekkelijk en toegankelijk voor iedereen

Waardering en advies voor de cultuurhistorische binnenstad van ’s-Heerenberg

's-Heerenberg is een stad met een prachtig historisch centrum en het indrukwekkende kasteel Huis Bergh. De gemeente Montferland wil deze bijzondere karakteristieken graag koesteren voor de lange termijn. Er kwamen signalen vanuit de stad dat men zich zorgen maakt over het historische karakter. Tegelijkertijd liggen er volop kansen in het historisch centrum die nog onvoldoende worden benut.

Om dit goed in beeld te brengen en toekomstbestendig te maken, schakelde de gemeente het Gelders Genootschap in voor advies over de ruimtelijke kwaliteit, cultuurhistorische waarden en de toekomst van 's-Heerenberg. Dit advies wordt een belangrijk onderdeel van de nieuwe visie voor de historische binnenstad.’

Samenwerken aan toekomstvisie

Volgens burgemeester Harry de Vries heeft 's-Heerenberg een unieke status als vestingstad: ‘Het is een opdracht aan ons allemaal om zuinig te zijn op ons cultureel erfgoed.’ Hij benadrukt dat de visie tot stand kwam met inbreng van inwoners, ondernemers en bezoekers. ‘Het Gelders Genootschap heeft daarin een waardevol advies gegeven.’

Expertise van het Gelders Genootschap

Het projectteam van het Gelders Genootschap bestond uit Jan Wabeke en Masja Rietveld. Jan bracht zijn jarenlange ervaring mee, terwijl Masja, die sinds augustus in dienst is, een frisse en vernieuwende blik toevoegde. Samen werkten zij aan een visueel rapport dat de waardering en het advies voor de binnenstad van 's-Heerenberg helder en toegankelijk maakt. Het advies bouwt voort op ervaring met vergelijkbare historische stadjes zoals Elburg, Doesburg, Gennep en Groenlo, en zet in op een stapsgewijze aanpak richting een aantrekkelijker binnenstad. 

Een integrale aanpak voor een toekomstbestendige binnenstad

Bij het opstellen van het advies hebben we een brede, integrale aanpak gehanteerd. We hebben niet alleen gekeken naar de stedenbouwkundige structuur, maar ook naar individuele gebouwen, de wisselwerking tussen stad en landschap en de verkeersverbindingen. Visuele technieken speelden hierbij een dubbele rol: als presentatiemiddel en als onderzoekstool. Ze maakten het mogelijk om verbanden te zien en te onderzoeken. Zo ontstond een samenhangend advies dat alle relevante schaalniveaus meeneemt en bijdraagt aan een toekomstbestendige binnenstad. 

Een aantrekkelijk en toegankelijk rapport

Het rapport moest begrijpelijk zijn voor iedereen - van beleidsmakers tot inwoners. Daarom werd gebruikgemaakt van verschillende teken- en visualisatietechnieken, die er samen voor zorgen dat ons verhaal helder gepresenteerd wordt, maar onszelf ook hielpen bij de integrale benadering:

• Analyse en overlay: Voor de waardering van de bestaande binnenstad maakten we verschillende analyses en legden deze vervolgens over elkaar heen. Zo ontstond een helder beeld van de bestaande ruimtelijke indeling. 
• Focusgebieden: Vanuit de conclusies van de ruimtelijke indeling focusten we ons op drie gebieden waar de meeste impact mogelijk is: de gebieden van de voormalige stadspoorten en de verbindende walstraten. 
• 3D-visuallisaties: Met behulp van een 3D-tekenprogramma visualiseerden we snel bouwmassa's in het bestaande straatbeeld om zo de impact van potentiële veranderingen op het straatbeeld te beoordelen. Zo bleek het herbouwen van een deel van de Molenpoort veel meerwaarde te hebben.
• Toekomstbeeld: De bevindingen en lessen uit dit en vergelijkbare projecten leidden tot een integraal toekomstbeeld waarin erfgoed, kwaliteit en beleving samenkomen.                                     

Communicatie voor iedereen

Naast het rapport is ook een poster ontwikkeld. Deze visualiseert de kern van het advies en is bedoeld als laagdrempelig communicatiemiddel voor bewoners. Zo kan iedereen op een toegankelijke manier kennismaken met het toekomstbeeld van hun stad.  

Waardevolle samenwerking

De gemeente Montferland is zeer te spreken over de samenwerking en het eindresultaat: ‘Naast de goede communicatie is het aangeleverde rapport zeer waardevol geweest voor de visie. Ze weten verleden en heden goed met elkaar te verbinden en vertalen dat naar een toekomstgerichte aanpak. Ze zien wat belangrijk is voor 's-Heerenberg.’